loading...

İnsan ve Kitap
MEHMET FATİH ADIGÜZEL
adiguzelmf@gmail.com
.

Cemil Meriç; “Bizler ki, başları aynı kitaba eğilmiş kimseleriz, bizden yakın akraba mı olur?”

İnsan, doğası gereği araştıran bir varlıktır. Bunu yaparken kendini okumaya ve eğitmeye başlangıç olarak aile içerisindeki kişileri örnek alarak başlar. Ya da, bir arkadaşının önermesi ile başlar. Her insan, kendi içerisinde gizli birer hazineyi barındırır. Bunu anlamak ne yazık ki insanın kendi ile olan yüzleşmesinin sonucunda ortaya çıkmaktadır. Mesela okumak: olgunlaşmanın sembolü, verilen bilginin ışığında yürüyüşün başlangıcı olmuştur. Hani okuma sonunda bizi kutsal kitapların yanına çekmez ki? Felsefe, deneme, eleştiri, anı, hikaye vs. Bunların içerisinde kendi dünyamızı şekillendirirken belli noktalarda düşünceye sevk eden şey, bizi ahlak boyutunu düşünmeye sevk edişinden mi kaynaklanıyor sizce diye sorma ihtiyacı oluştu, bende!

 

**

Kütüphane, bütün çağların, bütün ülkelerin ölümsüzleri ile dolu. Bir ulular bezmine kabul edilmenin tek şartı, liyakat. Mabede bayağılar giremez. Diriler naziktir, ölümsüzler titiz. Gerçekten severseniz konuşurlar sizinle. Bir kitabı okurken “ne güzel kitap” deriz, “yazar da tıpkı benim gibi düşünmüş.” Yalnış, şöyle dememiz gerekirdi: “Bunu daha önce hiç düşünmemiştim ama, galiba doğru.” Yahut, “belki şimdi anlamıyorum, birkaç gün sonra anlarım.” Önce teslimiyet, anlamak cehdi. Sonra hüküm. Yazarın gerçekten değeri varsa, düşüncelerini bir hamlede kavrayamazsınız. Söylemek istediklerini bütünü ile söyleyemez yazar, söylemek de istemez. Gizlere, istiarelere başvurur.” (Cemil [Meriç], Bu Ülke, s.109)

Anlatılmak istenin ne olduğunu kavramamız konusunda bizi, düşünmeye zorlayan şeyin okumak ve yorumlamak arasındaki ince ayrıntının farkında olmanız gerektiğini düşünüyorum. 

 Devam edelim: Proust ile ne diyor. “ Okumak başka, sohbet başka. Okurken bir başka düşünceyle temas hâlindeyiz, ama tek başımızayız. İnsan fîkri bakımından çok daha güçlü, konuşma bu gücü dağıtır. Okurken sadece ilham alırız, kafamız dilediği gibi çalışır. Hem yalnızız hem beraber. Bir nevi mucize...” Ne yazık ki, bu sihirli mahremiyetin de bir sırrı var. “Güzel kitaplar yazar için bir son, okuyucu için bir davettirler. Suallerimize cevap vermezler. Birtakım arzular uyandırırlar bizde, iştiyaklarımızı alevlendirirler. Yazar sözünü bitirince şaşarak fark ederiz ki, hiçbir şey söylememiştir henüz...” Kitap her sualimizi karşılayamaz, doğru. Ama hangi sohbetten doyarak çıkarız? Bu kanma 

bilinmeyen susuzluk insanın alın yazısı değil mi? Şüphelerimizi, tereddütlerimizi arzın ve zamanın bütün büyük zekâları çözemezse, dar bir coğrafyanın ve hasis tesadüflerin karşımıza çıkardığı bir insan nasıl çözülebilir? Kitap denen uçsuz bucaksız okyanusta daima yeni keşifler yapmak kamil. Hangimizin irfanı, o sonsuz “belki”yle boy ölçüşebilir.

Proust devam ediyor: “Okuma zihnî hayatı uyandırmalı, yerine almamalı onun. Başkalarının hazırladığı bir bal değil hakikat. Onu kitap sayfalarında toplayamayız, kafamızın ve gönlümüzün iç hamleleri ile fethedebiliriz ancak.” Doğru zihin arı, kitap çiçek, dış dünya kovan. “Aydın okumak  için okur. Kitap kitap olduğu için perestiş eder...

“Bütün medenî  ülkelerde aynı şikayet: Okumuyoruz. Kitaplar çoğaldıkça okuma sevgisi azalıyor. Ama, yine de birçokları için okumak bir hastalık. Böyleleri incelemek, düşünmek, dinlenmek, eğlenmek için okumaz; okumak için okur. Ne sanat heyecanı ararlar, ne zekâlarını geliştirme emelindedirler. Çok okurlar, ellerine geçeni okurlar. Sabırsızlardırlar, sırtlarından bir yük atmak isterler sanki. Okuduklarını reddetmek veya tartışama ihtiyacı duymazlar. Kitap kapanır kapanmaz içindekiler unutulur. En büyük zevkleri kitap değiştirmektir. Her matbuaya saldırırlar. Kimi yarısını okur kitabın, kimi yalnız sonuna bakar. Kimi de bir baştan bir başa okur.

Bitirelim: “Okuyanın boğazına kadar gömüldüğü trajedi şu: kitaplar ancak dostlarına açılıyorlar. Yoksa konuştuklarını dinlemeye değmez. Çok tanıdık sadece vaktini yiyor insanın. Vaktini ve beynini.” (Jurnal Ι, 254, Cemil [Meriç])

15-01-2016 14:44
Bu Yazıyla İlgili Yorumunuz ?

Okuyucu Yorumları
  • ömer cemal arslan tarafından 2016-01-15 16:57:25 tarihinde yazıldı.
    katılıyorum.

Diğer Yazıları
HIZLI ARAMA


ANKET

Niğde Belediye Başkanı Kim Olsun

Tüm Anketleri Görmek ve Oy Kullanmak İçin Tıklayın

KONUK YAZARLAR
ENÇOK OKUNANLAR
GAZETE İLK SAYFALAR
NAMAZ VAKİTLERİ
HAVA DURUMU


NİĞDE